Vi khuẩn trên nệm là điều không tránh khỏi, vì mỗi đêm cơ thể để lại mồ hôi, dầu da và tế bào da chết trên bề mặt nệm. Câu hỏi đúng không phải là nệm có vi khuẩn hay không, mà là lượng chất bẩn đã tích tụ nhiều đến đâu và bạn có đang tạo điều kiện cho chúng phát triển hay không. Bài này là phần mở rộng của bài tổng quan về mạt bụi trong nệm, tập trung riêng vào vi khuẩn và nấm.
Nội dung chỉ mang tính thông tin, không thay thế lời khuyên của bác sĩ. Nếu trong nhà có người bị dị ứng, hen hoặc có vết thương hở trên da, hãy hỏi ý kiến bác sĩ về môi trường ngủ phù hợp.
Vi khuẩn trên nệm đến từ đâu?
Nệm là món đồ mà chúng ta tiếp xúc lâu nhất trong ngày, khoảng 6-8 tiếng mỗi đêm. Khác với ga giường được giặt thường xuyên, lõi nệm hầu như không bao giờ được giặt. Mọi thứ thấm qua ga và vỏ nệm đều ở lại bên trong. Dưới đây là 5 nguồn chính.
Mồ hôi và dầu da
Khí hậu TP.HCM nóng ẩm quanh năm nên cơ thể đổ mồ hôi cả khi ngủ trong phòng máy lạnh. Mồ hôi mang theo muối, dầu da và các vi khuẩn sống tự nhiên trên da. Phần ẩm này ngấm xuống lớp vải và lớp đệm phía dưới, để lại vệt ố vàng theo thời gian. Đây cũng là “thức ăn” cho vi khuẩn trên nệm và nấm mốc.
Tế bào da chết
Da người bong ra liên tục từng mảng rất nhỏ. Một phần rơi xuống nệm, lọt qua đường may và tích tụ trong lớp bông, foam. Vảy da là nguồn thức ăn của mạt bụi, và nơi nhiều mạt bụi thì thường cũng nhiều chất thải hữu cơ để vi khuẩn bám vào.
Độ ẩm bị giữ lại
Nước đổ, nước tiểu của trẻ, nệm đặt sát sàn hoặc phòng kín ít nắng đều làm nệm giữ ẩm lâu. Môi trường ẩm và ấm là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn và nấm mốc sinh sôi. Nhiều trường hợp mùi hôi xuất hiện từ bên trong dù bề mặt nhìn vẫn sạch.
Thú cưng nằm chung
Chó mèo lên giường mang theo lông, vảy da, bụi đất từ chân và đôi khi cả nước tiểu. Đây là nguồn chất bẩn hữu cơ cộng thêm, khiến nệm bẩn nhanh hơn so với nhà không nuôi thú.
Ăn uống trên giường
Vụn bánh, sữa, nước ngọt rơi xuống nệm là nguồn đường và đạm. Nếu không lau sạch ngay, vết bẩn khô lại, bám mùi và trở thành chỗ vi khuẩn trên nệm phát triển mạnh nhất.
Nệm dùng lâu bẩn đến mức nào?
Trên mạng có nhiều con số so sánh nệm với bồn cầu hay sàn nhà, nhưng phần lớn đến từ khảo sát nhỏ với cách lấy mẫu khác nhau, nên không nên coi là chính xác cho mọi chiếc nệm. Điều chắc chắn hơn là: mức độ bẩn phụ thuộc vào thói quen sử dụng, không phụ thuộc vào thương hiệu hay giá tiền của nệm.
| Tình trạng | Dấu hiệu | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Bình thường | Không mùi, không ố, có ga bọc, giặt ga đều | Duy trì hút bụi và giặt ga định kỳ |
| Bẩn vừa | Có vệt ố nhạt, mùi nhẹ khi áp mặt xuống nệm | Làm sạch bề mặt, phơi thoáng, tăng tần suất giặt ga |
| Bẩn nặng | Ố vàng lan rộng, mùi rõ, từng bị ướt hoặc dính nước tiểu | Cần vệ sinh sâu bằng thiết bị phun hút |
| Có dấu hiệu nấm | Đốm đen, xanh, mùi mốc, ẩm lâu không khô | Xử lý mốc ngay hoặc cân nhắc thay nệm |
Nếu nệm đã có đốm lạ và mùi ẩm, hãy xem kỹ bài nệm bị mốc để biết khi nào còn xử lý được và khi nào nên bỏ.
Vi khuẩn trên nệm có ảnh hưởng gì không?
Phần lớn vi khuẩn trên da và trên đồ dùng hằng ngày là vi khuẩn thường trú, không gây bệnh cho người khoẻ mạnh. Vì vậy không cần hoảng sợ khi nghe nói về vi khuẩn trên nệm. Tuy nhiên, nệm bẩn lâu ngày có thể gây khó chịu theo những cách sau:
- Mùi hôi: do vi khuẩn phân huỷ mồ hôi và chất hữu cơ, làm giấc ngủ kém thoải mái
- Ngứa và kích ứng da: dễ gặp hơn ở người có da nhạy cảm, trẻ nhỏ hoặc người hay nằm trực tiếp lên nệm không ga
- Tác nhân dị ứng: mạt bụi, bào tử nấm và vảy da thú cưng đi kèm nệm bẩn có thể làm triệu chứng dị ứng rõ hơn ở người có cơ địa dị ứng
- Vết bẩn khó xử lý về sau: vết ố để lâu ăn sâu vào sợi vải, càng để lâu càng khó làm sạch
Nếu có triệu chứng kéo dài như ngứa, nổi mẩn, hắt hơi, khò khè khi ngủ, hãy đi khám để tìm đúng nguyên nhân. Vệ sinh nệm giúp môi trường ngủ sạch hơn nhưng không phải là phương pháp điều trị.
Cách giảm vi khuẩn trên nệm tại nhà
Không có cách nào loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn trên nệm, và cũng không cần thiết. Mục tiêu là cắt bớt nguồn chất bẩn và giữ nệm khô thoáng.
Thói quen giúp hạn chế vi khuẩn trên nệm
- Dùng ga hoặc tấm bảo vệ nệm: đây là lớp chắn quan trọng nhất, giữ mồ hôi và chất bẩn ở lớp vải giặt được
- Giặt ga, vỏ gối mỗi tuần: giặt nước ấm theo hướng dẫn trên nhãn, phơi khô hẳn mới dùng lại
- Mở chăn cho nệm thoáng vài chục phút sau khi thức dậy: để hơi ẩm từ cơ thể thoát ra trước khi trải gọn giường
- Hạn chế ăn uống và cho thú cưng lên giường: giảm đáng kể nguồn chất hữu cơ cho vi khuẩn
Làm sạch định kỳ
- Hút bụi bề mặt nệm: dùng đầu hút dẹt, hút kỹ đường may và mép nệm, mỗi lần thay ga
- Rắc baking soda khử mùi: để vài giờ rồi hút sạch; cách này giảm mùi, không thay thế làm sạch sâu
- Xử lý vết bẩn ngay khi phát sinh: thấm khô, không chà mạnh, không đổ nhiều nước
- Phơi thoáng nơi râm mát: tránh nắng gắt với nệm cao su và foam vì dễ làm vật liệu xuống cấp
Với nệm có nhiều mạt bụi, nhiệt và hút bụi đúng cách là hai biện pháp chính. Chi tiết có trong bài diệt mạt bụi nệm.
Những việc nên tránh
- Xịt cồn hoặc nước tẩy lên nệm: có thể làm bạc màu vải, hỏng foam, cao su và để lại mùi hoá chất
- Xối nước hoặc giặt cả tấm nệm: nước ngấm vào lõi rất lâu khô, dễ sinh mùi và mốc
Khi nào cần vệ sinh nệm chuyên sâu?
Cách làm tại nhà chỉ xử lý được bề mặt. Khi chất bẩn đã ngấm sâu, cần thiết bị phun dung dịch và hút ngược ngay để lấy chất bẩn ra mà không để lại nhiều nước trong lõi. Bạn nên cân nhắc vệ sinh chuyên sâu khi:
- Nệm có mùi dù đã thay ga sạch: mùi đến từ lớp đệm bên dưới, không phải từ ga
- Vết ố vàng lan rộng: thường là mồ hôi và dầu da tích tụ nhiều năm
- Nệm từng bị ướt sâu hoặc dính nước tiểu: chất bẩn và vi khuẩn đã nằm trong lõi
- Nhà có trẻ nhỏ hoặc người có cơ địa dị ứng: nên giữ nệm sạch đều đặn hơn mức bình thường
Tóm tắt về vi khuẩn trên nệm
- Nguồn gốc: vi khuẩn trên nệm chủ yếu đến từ mồ hôi, da chết, độ ẩm, thú cưng và đồ ăn rơi vãi
- Mức độ: nệm bẩn đến đâu phụ thuộc thói quen sử dụng hơn là loại nệm; nên đánh giá qua mùi, vết ố và độ ẩm
- Ảnh hưởng: vi khuẩn trên nệm phần lớn không gây bệnh cho người khoẻ, nhưng nệm bẩn gây mùi, khó chịu và có thể làm dị ứng rõ hơn
- Cách giảm: dùng ga bọc, giặt ga hằng tuần, hút bụi, giữ nệm khô; hạn chế hoá chất mạnh và nước
- Khi cần chuyên sâu: khi mùi và vết ố đã ăn vào lõi, hoặc nệm từng bị ướt sâu
Giữ nệm sạch để ngủ yên tâm hơn
Bạn không cần lo lắng vì nệm có vi khuẩn, nhưng nên chủ động làm sạch trước khi mùi và vết ố xuất hiện rõ. Nếu nệm nhà bạn đã ở mức bẩn nặng, hãy tham khảo quy trình vệ sinh nệm tại nhà của LuxClean, có hút bụi, phun hút sâu và hướng dẫn làm khô sau khi làm.
Gọi 0979 310 161 để được tư vấn và báo giá trước khi làm.
