Cách bảo quản nệm đúng quyết định phần lớn việc nệm dùng được bao lâu, có giữ được độ êm và có sạch sẽ hay không. Một chiếc nệm tốt nhưng đặt sai chỗ, không có ga bọc và bị ẩm thường xuyên có thể xuống cấp nhanh hơn nhiều so với một chiếc nệm bình thường được chăm sóc đều đặn. Bài này tổng hợp các thói quen bảo quản cơ bản, bổ sung cho việc vệ sinh nệm định kỳ.
Vì sao cách bảo quản nệm quan trọng?
Nệm không hỏng trong một ngày. Nệm xuống cấp dần vì ba nhóm nguyên nhân chính:
- Lực ép lặp lại ở cùng một vị trí: tạo vùng lún ở chỗ nằm quen, nhất là vùng hông và vai
- Độ ẩm và mồ hôi: làm vải ố vàng, lõi có mùi và tạo điều kiện cho nấm mốc
- Chất bẩn tích tụ: bụi, vảy da, vụn thức ăn và lông thú khiến nệm bẩn nhanh và thu hút mạt bụi
Cách bảo quản nệm tốt là làm chậm cả ba quá trình trên. Phần lớn việc cần làm đều đơn giản, không tốn nhiều chi phí, chỉ cần duy trì đều đặn.
9 thói quen trong cách bảo quản nệm
Các thói quen dưới đây được sắp theo mức độ ảnh hưởng, từ quan trọng nhất đến bổ trợ. Bạn không cần làm tất cả cùng lúc; chỉ cần duy trì được ba thói quen đầu tiên, nệm đã sạch và bền hơn rõ rệt so với không chăm sóc gì. Các thói quen sau giúp hoàn thiện cách bảo quản nệm và phù hợp với gia đình có trẻ nhỏ, người dị ứng hoặc nuôi thú cưng.
Luôn dùng ga bọc hoặc tấm bảo vệ nệm
Đây là thói quen quan trọng nhất. Tấm bảo vệ nệm hoặc ga chống thấm giữ mồ hôi, nước đổ và chất bẩn ở lớp vải giặt được, thay vì để chúng ngấm vào lõi. Chi phí một tấm bảo vệ thấp hơn rất nhiều so với chi phí làm sạch sâu hoặc thay nệm.
Giặt ga và tấm bảo vệ định kỳ
Ga giường nên giặt mỗi 1-2 tuần, tấm bảo vệ nệm khoảng 1-2 tháng một lần hoặc ngay khi bị bẩn. Giặt theo nhãn và phơi khô hẳn trước khi dùng lại.
Xoay hoặc lật nệm theo đúng loại
Xoay đầu đuôi giúp phân bố lực ép đều, hạn chế lún một chỗ. Với nệm hai mặt có thể lật; với nệm một mặt có lớp êm phía trên thì chỉ xoay, không lật. Làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Giữ phòng ngủ khô thoáng
Không đặt nệm sát tường ẩm hoặc dưới cửa sổ dễ hắt mưa. Mùa mưa nên bật máy hút ẩm hoặc chế độ khô của máy lạnh. Mỗi sáng, lật chăn ra để nệm thoát hơi ẩm trước khi trải gọn giường.
Dùng khung giường hoặc nền kê phù hợp
Nệm đặt trực tiếp xuống sàn gạch dễ bị ẩm mặt dưới và mốc. Nên kê trên khung giường có nan hoặc tấm phản thoáng khí. Khung phải chắc, phẳng, không võng ở giữa vì sẽ làm nệm lún theo.
Hút bụi nệm khi thay ga
Mỗi lần thay ga là dịp để hút bụi mặt nệm, đường may và mép nệm. Thói quen này giảm đáng kể bụi và vảy da tích tụ.
Hạn chế ăn uống và cho thú cưng lên giường
Vụn thức ăn, nước ngọt, lông và nước tiểu thú cưng là những nguồn bẩn khó xử lý nhất. Nếu không thể tránh, hãy dùng thêm tấm lót chống thấm và xử lý vết bẩn ngay.
Tránh tác động mạnh lên nệm
Không để trẻ nhảy trên nệm, không ngồi lâu ở cùng một chỗ trên mép nệm, không gập nệm không được thiết kế để gập. Những tác động này làm hỏng lò xo, nứt cao su và xẹp foam.
Làm sạch sâu định kỳ
Dù chăm sóc tốt đến đâu, mồ hôi và chất bẩn vẫn ngấm dần xuống lớp dưới. Làm sạch sâu định kỳ giúp loại bỏ phần này trước khi chúng thành vết ố và mùi. Khi làm sạch sâu, cần ưu tiên phương pháp kiểm soát lượng nước và hút khô ngay để không biến việc làm sạch thành nguồn ẩm mới cho nệm. Tần suất phù hợp tùy hoàn cảnh, xem chi tiết trong bài nệm bao lâu nên vệ sinh một lần.
Cách bảo quản nệm theo từng chất liệu
| Loại nệm | Điểm cần chú ý | Nên tránh |
|---|---|---|
| Nệm cao su | Luôn có vỏ bọc, để nơi thoáng, xoay đầu đuôi định kỳ | Nắng gắt, nước, gập nệm, hoá chất mạnh |
| Nệm lò xo | Xoay đầu đuôi, khung giường chắc, tránh ngồi mép lâu | Nhảy lên nệm, kê trên nền không phẳng |
| Nệm foam, memory foam | Dùng tấm bảo vệ, xoay định kỳ, giữ phòng khô | Nhiệt độ cao, phơi nắng, ép gập lâu |
| Nệm bông ép | Phơi thoáng định kỳ nơi râm, dùng ga chống thấm | Để ẩm lâu, đặt sát nền ẩm |
| Nệm sợi dừa | Giữ khô tuyệt đối, kê thoáng mặt dưới | Nước, môi trường ẩm kéo dài |
| Topper | Giặt hoặc làm sạch theo nhãn, phơi khô kỹ | Giặt máy khi nhãn không cho phép |
Nệm cao su có nhiều lưu ý riêng hơn các loại khác. Nếu nhà bạn dùng loại này, xem thêm bài cách bảo quản nệm cao su.
Lịch bảo quản nệm gợi ý
| Tần suất | Việc cần làm |
|---|---|
| Mỗi ngày | Lật chăn cho nệm thoáng khí, xử lý ngay vết bẩn mới |
| Mỗi 1-2 tuần | Giặt ga, vỏ gối; hút bụi mặt nệm |
| Mỗi 1-2 tháng | Giặt tấm bảo vệ nệm; hút bụi kỹ đường may, mép nệm |
| Mỗi 3 tháng | Xoay đầu đuôi nệm, lật nếu là nệm hai mặt; kiểm tra khung giường |
| Mỗi 6-12 tháng | Làm sạch sâu, nhất là nhà có trẻ nhỏ, người dị ứng, thú cưng |
Bảo quản nệm theo mùa ở TP.HCM
Khí hậu TP.HCM chia hai mùa rõ rệt, mỗi mùa có một rủi ro riêng cho nệm. Điều chỉnh cách bảo quản nệm theo mùa giúp tránh phần lớn sự cố về mùi và mốc.
Cách bảo quản nệm mùa mưa
- Kiểm soát độ ẩm phòng: bật máy hút ẩm hoặc chế độ khô của máy lạnh, nhất là những ngày mưa kéo dài
- Đóng cửa sổ khi mưa: tránh hắt nước và hơi ẩm vào giường
- Không làm sạch bằng nhiều nước: nệm rất lâu khô; nếu cần làm sạch, chọn ngày ít mưa hoặc dùng phương pháp hút khô ngay
- Kiểm tra mặt dưới nệm: đây là nơi mốc xuất hiện đầu tiên khi nệm kê sát nền
Bảo quản nệm mùa nắng nóng
- Mồ hôi nhiều hơn: tăng tần suất giặt ga, dùng ga cotton thấm hút tốt
- Phơi nệm đúng cách: tận dụng ngày khô ráo để làm thoáng nệm, nhưng phơi nơi râm có gió, không phơi nắng gắt với cao su và foam
- Giữ phòng thông thoáng: mở cửa vào buổi sáng để hơi ẩm tích tụ qua đêm thoát ra
Sai lầm thường gặp khi bảo quản nệm
- Để nguyên lớp nilon của nệm mới: lớp bọc kín giữ hơi ẩm và mồ hôi bên trong, dễ gây mùi và mốc
- Trải ga ngay khi nệm còn ẩm: sau khi làm sạch hoặc lau vết bẩn, cần chờ nệm khô hẳn
- Phơi nệm dưới nắng gắt: làm cao su và foam nhanh lão hoá, vải phai màu
- Không bao giờ xoay nệm: vùng nằm quen lún sâu dần trong khi phần còn lại vẫn mới
- Dùng hoá chất mạnh để khử mùi: có thể làm hỏng vật liệu và để lại mùi hoá chất
- Chỉ xử lý khi nệm đã bốc mùi: lúc đó chất bẩn thường đã ngấm sâu, khó làm sạch hơn
Bảo quản nệm khi không sử dụng
Nệm phòng khách, nệm dự phòng hoặc nệm cất khi đi xa lâu ngày cũng cần được bảo quản đúng để không bị mốc và biến dạng:
- Làm sạch và làm khô trước khi cất: không cất nệm khi còn bẩn hoặc còn ẩm, vì đó là lúc nấm mốc phát triển nhanh nhất
- Dùng túi bọc thoáng khí: túi vải hoặc bọc chuyên dụng; tránh bọc kín bằng nilon trong thời gian dài vì dễ đọng hơi nước
- Để nằm phẳng: không dựng đứng nệm lò xo, cao su quá lâu, không chồng đồ nặng lên trên
- Chọn chỗ khô, mát: tránh kho ẩm, gầm cầu thang sát nền đất hoặc nơi có nắng chiếu trực tiếp
- Mở ra kiểm tra định kỳ: vài tháng một lần để thông gió và phát hiện sớm mùi hoặc đốm mốc
Khi chuyển nhà, nệm dễ bị bẩn, rách và cong vênh nhất. Hãy bọc kín bằng tấm bảo vệ sạch, vận chuyển nằm phẳng hoặc dựng nghiêng đúng chiều, và làm sạch, thông gió lại trước khi dùng ở nhà mới.
Dấu hiệu bảo quản tốt đến đâu cũng nên thay nệm
Bảo quản giúp nệm bền hơn nhưng không giữ được nệm mãi. Nên cân nhắc thay khi:
- Nệm lún rõ: vẫn còn vùng trũng sau khi đã xoay, lật
- Lò xo kêu, chọc lên bề mặt: khung lò xo đã mỏi hoặc gãy
- Cao su, foam nứt vỡ, vụn: vật liệu đã lão hoá, không phục hồi được
- Mốc ăn sâu vào lõi: đốm mốc quay lại sau khi xử lý
- Ngủ dậy đau lưng, mỏi người thường xuyên: và cảm thấy dễ chịu hơn khi ngủ ở nơi khác
Nếu nệm chỉ bẩn, có mùi hoặc ố vàng nhưng kết cấu vẫn tốt, làm sạch sâu thường vẫn đáng giá hơn thay mới.
Tóm tắt cách bảo quản nệm
- Lớp chắn: dùng ga bọc hoặc tấm bảo vệ là phần quan trọng nhất trong cách bảo quản nệm
- Giặt định kỳ: ga 1-2 tuần một lần, tấm bảo vệ 1-2 tháng một lần
- Phân bố lực: xoay đầu đuôi mỗi 3 tháng, chỉ lật nệm hai mặt
- Khô thoáng: kê nệm trên khung thoáng khí, giữ phòng khô, không đặt sát nền ẩm
- Sạch sẽ: hút bụi khi thay ga, hạn chế ăn uống và thú cưng trên giường, làm sạch sâu 6-12 tháng một lần
- Theo chất liệu: áp dụng cách bảo quản nệm riêng cho cao su, foam, lò xo, bông ép, sợi dừa
Chăm sóc nệm đều đặn là cách tiết kiệm nhất
Vài phút mỗi tuần cho việc thay ga, hút bụi và giữ nệm khô thoáng giúp bạn tránh được những lần xử lý mùi, mốc tốn kém về sau. Sau mỗi lần làm sạch, việc làm khô đúng cách cũng quan trọng không kém; bạn có thể tham khảo bài cách phơi nệm để tránh làm hỏng nệm khi phơi.
Gọi 0979 310 161 nếu bạn cần tư vấn làm sạch nệm tại nhà.
