Nệm gây dị ứng hay không phụ thuộc vào những gì tích tụ trong nệm và cơ địa của người nằm. Bản thân tấm nệm sạch hiếm khi là vấn đề; tác nhân thường là mạt bụi, nấm mốc, vảy da thú cưng, mùi hoá chất của nệm mới hoặc chất liệu cao su với người nhạy cảm. Bài này giúp bạn nhận ra 5 tác nhân thường gặp và cách giảm chúng, bổ sung cho bài tổng quan về mạt bụi trong nệm.
Nội dung chỉ mang tính thông tin. Bài viết không thay thế chẩn đoán của bác sĩ; nếu triệu chứng kéo dài hoặc nặng lên, hãy đi khám.
Dấu hiệu nghi ngờ nệm gây dị ứng
Các triệu chứng dưới đây xuất hiện rõ hơn khi nằm trên giường hoặc vào buổi sáng có thể gợi ý môi trường ngủ đang có vấn đề:
- Hắt hơi, nghẹt mũi, chảy nước mũi buổi sáng: giảm dần trong ngày khi ra khỏi phòng ngủ.
- Ngứa mắt, chảy nước mắt: nhất là khi dọn giường, giũ chăn.
- Ho, khò khè về đêm: ở người có tiền sử hen.
- Ngứa da, nổi mẩn ở vùng tiếp xúc với nệm: lưng, tay, cổ.
- Triệu chứng giảm khi ngủ ở nơi khác: đi xa vài ngày thấy dễ chịu, về nhà lại tái.
Những dấu hiệu này không đủ để kết luận nệm gây dị ứng. Cảm cúm, viêm xoang, bụi trong không khí hay phấn hoa cũng gây triệu chứng tương tự. Chỉ bác sĩ mới xác định được nguyên nhân, có thể thông qua xét nghiệm dị ứng.
5 tác nhân khiến nệm gây dị ứng
Mạt bụi
Đây là tác nhân hay gặp nhất. Mạt bụi sống nhờ vảy da trong nệm, gối, chăn; chất thải và xác của chúng là dị nguyên có thể gây phản ứng ở người có cơ địa dị ứng. Khí hậu nóng ẩm ở TP.HCM khiến mạt bụi phát triển thuận lợi.
Nấm mốc
Nệm từng bị ướt, kê sát sàn hay để trong phòng ẩm dễ mọc mốc. Bào tử mốc phát tán vào không khí, có thể làm triệu chứng mũi, mắt nặng hơn ở người nhạy cảm.
Vảy da và lông thú cưng
Chó mèo ngủ trên giường để lại vảy da, lông và nước bọt trên nệm. Những dị nguyên này bám lâu trong lớp vải, kể cả khi thú cưng không còn lên giường nữa.
Mùi hoá chất của nệm mới
Một số nệm mới, đặc biệt nệm foam, có mùi đặc trưng trong vài ngày đầu do vật liệu và keo dán bay hơi. Mùi này thường không phải dị ứng thật sự, nhưng có thể gây kích ứng mũi họng, nhức đầu ở người nhạy mùi. Để nệm thoáng gió vài ngày trước khi bọc ga kín thường giúp giảm mùi rõ rệt.
Mủ cao su thiên nhiên
Người bị dị ứng latex (mủ cao su) nên thận trọng với nệm cao su thiên nhiên. Lõi nệm thường được bọc vỏ nên nguy cơ tiếp xúc trực tiếp thấp hơn, nhưng nếu đã từng dị ứng găng tay cao su hay sản phẩm từ latex, hãy hỏi bác sĩ trước khi chọn loại nệm này.
Cách giảm nguy cơ nệm gây dị ứng tại nhà
- Giặt ga, vỏ gối bằng nước nóng mỗi tuần: nếu nhãn giặt cho phép, nước khoảng 60°C giúp giảm mạt bụi trên đồ vải.
- Dùng áo nệm, vỏ gối chống dị ứng: tạo lớp ngăn giữa người nằm và lõi nệm.
- Giữ phòng ngủ khô: dùng máy hút ẩm hoặc chế độ hút ẩm của máy lạnh, mở cửa khi trời khô.
- Hút bụi nệm định kỳ: dùng máy có bộ lọc tốt, nhờ người không bị dị ứng làm nếu có thể.
- Không cho thú cưng lên giường: nếu đã từng cho, cần làm sạch sâu nệm để giảm dị nguyên còn sót.
- Xử lý ngay khi nệm bị ướt: làm khô trong 24 giờ đầu để tránh mốc.
- Bớt đồ vải trên giường: gối trang trí, thú bông giữ nhiều bụi.
Với mạt bụi, các biện pháp cụ thể và giới hạn của từng cách có trong bài diệt mạt bụi nệm.
Nệm gây dị ứng ở trẻ nhỏ: cần lưu ý gì?
Trẻ nhỏ nằm trên nệm nhiều giờ mỗi ngày, hay áp mặt xuống nệm và chơi trên giường, nên môi trường ngủ sạch càng quan trọng:
- Ưu tiên nệm có vỏ tháo giặt được: dễ giữ sạch thường xuyên.
- Dùng tấm lót chống thấm: hạn chế nước tiểu, sữa thấm vào nệm sinh mùi và mốc.
- Tránh xịt hương, tinh dầu đậm đặc lên giường: dễ gây kích ứng đường thở của trẻ.
- Theo dõi triệu chứng và hỏi bác sĩ nhi: khi trẻ hay hắt hơi, nghẹt mũi, ho về đêm kéo dài.
Phân biệt nệm gây dị ứng với vết đốt của côn trùng
Ngứa da khi ngủ không phải lúc nào cũng do dị ứng. Nếu thấy nốt đỏ thành hàng hoặc cụm, ngứa nhiều, kèm chấm máu li ti trên ga, đó có thể là rệp giường đốt, cần xử lý theo cách khác. Xem dấu hiệu nhận biết trong bài nệm có rệp.
Khi nào nên đi khám?
- Triệu chứng kéo dài nhiều tuần: dù đã làm sạch nệm và phòng ngủ.
- Khó thở, khò khè, tức ngực: cần đi khám ngay, đặc biệt với người có tiền sử hen.
- Trẻ nhỏ ho đêm, ngủ không yên: hỏi ý kiến bác sĩ nhi.
- Muốn biết chính xác mình dị ứng với gì: bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm dị ứng để có hướng xử lý phù hợp.
Những hiểu lầm về nệm gây dị ứng
- “Nệm đắt tiền thì không gây dị ứng”: nệm nào cũng tích tụ mạt bụi và bụi bẩn nếu không được giữ sạch.
- “Thay nệm mới là hết dị ứng”: nệm mới vài tháng sau vẫn có thể có mạt bụi nếu phòng ẩm, ít vệ sinh.
- “Xịt kháng khuẩn lên nệm là đủ”: xịt không lấy đi được dị nguyên tích tụ; có loại còn gây kích ứng thêm.
- “Nệm có mùi là dị ứng”: mùi khó chịu và dị ứng là hai chuyện khác nhau, dù cả hai đều nên được xử lý.
Chọn nệm và đồ ngủ cho người dễ dị ứng
Nếu đang định mua nệm mới cho người có cơ địa dị ứng, vài tiêu chí dưới đây giúp việc giữ nệm sạch dễ hơn:
Hạn chế nệm gây dị ứng ngay từ lúc chọn mua
- Chọn nệm có vỏ tháo rời, giặt được: lớp ngoài sạch thường xuyên giúp giảm dị nguyên tích tụ.
- Hỏi rõ chất liệu lõi: người dị ứng latex nên tránh nệm cao su thiên nhiên hoặc hỏi bác sĩ trước.
- Để nệm mới thoáng gió vài ngày: trước khi bọc ga kín, giúp mùi vật liệu bay bớt.
- Mua kèm áo nệm và vỏ gối chống dị ứng: dùng ngay từ đầu, khi nệm còn sạch.
- Chọn gối, chăn giặt máy được: dễ giặt nóng hằng tuần hơn đồ cần giặt khô.
Giữ nệm sạch để hạn chế nệm gây dị ứng
Thói quen giặt giũ, giữ phòng khô và làm sạch sâu định kỳ giúp giảm đáng kể lượng mạt bụi, nấm mốc và dị nguyên trong nệm. LuxClean làm sạch nệm tận nhà bằng máy phun hút, dùng dung dịch phù hợp cho gia đình có trẻ nhỏ và người nhạy cảm. Tham khảo dịch vụ vệ sinh nệm hoặc gọi 0979 310 161 để được tư vấn.
